DetaVia
← VerhalenErvaringsverhaal

Hij beloofde het weer.

Hij beloofde het weer.

Dinsdagochtend, tien over negen. Daan zit al twintig minuten met een koude koffie te wachten. Om negen uur hadden ze afgesproken.

Dan gaat de deur open. Emre stapt binnen alsof hij precies op tijd is. Grote glimlach, hand uitgestoken. "Broer, sorry, die bus. Maar luister, ik heb nieuws."

Het nieuws is een idee. Een webshop, of een barbershop, of allebei. Emre praat snel en hij praat goed. Daan luistert. Hij kent dit inmiddels.

Want de vraag die hij eigenlijk wil stellen, gaat over iets anders. Of Emre vorige week die brief van de schuldeiser heeft beantwoord. Of hij zijn uren taakstraf heeft ingepland. Of hij bij de psycholoog is geweest.

Het antwoord op alle drie is: nee. Maar deze week gaat het echt gebeuren. Dat belooft hij.

Een jongen met een plan

Emre is 25. Turkse achtergrond, hier opgegroeid. Slim, snel, charmant. Als hij binnenkomt, neemt hij de ruimte. Dat is geen trucje, zo is hij gewoon.

Maar achter die bravoure zit een flinke rugzak. Hij heeft grote schulden. Er staan nog 90 uur taakstraf open. Hij heeft afspraken bij een psycholoog en bij de reclassering. Zijn agenda staat vol met dingen die anderen van hem verwachten.

En hij? Hij wil ondernemen. Risico nemen, groot denken, iets van zichzelf neerzetten. Dat meent hij echt. Daan ziet dat ook. Er zit energie in die jongen waar veel mensen jaloers op zouden zijn.

Alleen: zodra het op verantwoordelijkheid aankomt, glipt het weg.

Steeds weer dezelfde belofte

In het begin koos Daan voor vertrouwen. Iemand die zo dominant is, wil zich bewijzen. Dus gaf hij Emre de ruimte. "Jij zegt wat je kunt, en wanneer."

Dat leverde mooie beloftes op. En verder weinig.

Het patroon werd steeds duidelijker. Ze maken een afspraak. Emre zegt vol overtuiging dat het gaat lukken. Een paar dagen later blijkt het toch niet haalbaar. Er is altijd een reden. Soms een goede. Soms niet.

Na een paar maanden begon Daan aan zichzelf te twijfelen. Wordt hij aan het lijntje gehouden? Overschat Emre zichzelf gewoon, of weet hij precies wat Daan wil horen?

"Ik kon hem niet peilen," zegt Daan. "En als je iemand niet kunt peilen, weet je ook niet welke stap je moet zetten. Te zacht, en hij loopt over je heen. Te streng, en je bent hem kwijt."

Dat laatste wist hij zeker. Bij Emre werkt een harde aanpak averechts. Dan gaat hij de strijd aan, of hij komt gewoon niet meer.

Anders kijken

Daan bracht Emre in bij een overleg met collega's. Niet om een oordeel te halen, maar omdat hij vastzat. En daar viel iets op zijn plek.

Hij hoefde Emre helemaal niet te peilen. Of Emre het meent, maakt eigenlijk niet zoveel uit. Wat telt, is wat hij dóét. Daarmee haal je de lading eruit. Het gesprek gaat niet meer over of Daan hem gelooft.

Dus worden de afspraken kleiner. Veel kleiner. Geen "volgende week heb ik mijn ondernemingsplan". Wel: "Donderdag om twee uur bel je de schuldhulpverlening. Vrijdag stuur je me een appje dat het gelukt is." Eén of twee stappen per week. Lukt het, dan bouw je verder. Lukt het niet, dan weet je binnen twee dagen waar het vastloopt.

En Daan gaat niet meer tegenover Emre staan, maar ernaast. Met een dominante jongere win je geen strijd. Toegeven werkt ook niet. Wat wel werkt: hem behandelen als volwassene en keuzes geven binnen duidelijke grenzen. "Dit moet gebeuren. Hoe en wanneer, dat bepaal jij."

Het patroon zelf mag ook op tafel. Zonder verwijt. "Ik merk dat we vaak iets afspreken en dat het dan niet lukt. Wat gebeurt er tussen het moment dat je ja zegt en het moment dat het niet doorgaat?" Daar komt vaak meer uit dan uit tien nieuwe beloftes.

De droom om te ondernemen pakt Daan hem niet af. Die droom is juist de motor. Maar de volgorde moet kloppen. Wie diep in de schulden zit en nog een taakstraf heeft, start geen bedrijf. Eerst de basis op orde. "Zie het als stap één van je ondernemingsplan," zegt Daan.

Wat dit werk van je vraagt

Wie aan dit soort trajecten werkt, merkt al snel dat je niet alleen begeleider bent. Je bent ook een beetje detective, onderhandelaar en spiegel tegelijk.

Je moet kunnen samenwerken. Bij Emre zitten een psycholoog, de reclassering en Daan elk aan een ander touwtje. Als hij bij ieder een ander verhaal kwijt kan, is dat een makkelijke uitweg. Daarom wil Daan het komende gesprek met de reclassering gebruiken om één gezamenlijk plan te maken. Met dezelfde afspraken voor iedereen.

Je moet begrijpen hoe stress werkt. Schulden slopen je hoofd. Wie elke dag geldzorgen heeft, kan slechter plannen en vergeet sneller dingen. Dat is geen smoes, zo werkt het brein onder druk. Hulp bij de schulden is daarom geen bijzaak. Het is de voorwaarde voor al het andere.

En je moet vragen stellen in plaats van invullen. Wat betekent het voor Emre om te falen? Welke verwachtingen voelt hij thuis of in zijn omgeving? Daan gaat er niet van uit dat hij het weet. Hij vraagt het.

Misschien wel het belangrijkste: je moet het lang volhouden. Niet streng, wel duidelijk. Warm in het contact, helder in de afspraken. Dag in, dag uit.

Nog geen happy end

Hoe het met Emre afloopt, weten we nog niet. Het gesprek met de reclassering moet nog komen. Er is geen wondermiddel en er komt ook geen filmscène waarin alles ineens klikt.

Wat er wel is: een nieuwe aanpak. Minder praten over grote plannen, meer kleine stappen die je kunt zien. En een begeleider die blijft, ook als het weer eens tien over negen is.

Emre is geen hopeloos geval. Hij is een jongen met veel energie die nog niet weet waar hij die kwijt kan. Als die energie eerst naar de basis gaat, staat die ondernemer er misschien vanzelf.

Dat is het werk van onze professionals bij Detavia. Geen snelle successen, wel mensen die het volhouden.

Bekijk vacaturesPersoneel nodig?